Evert Hulleman
Organisatiedeskundige / coach / trainer

De weg naar succesvolle teams

Kun je zeggen dat er ‘goede’ teams en ‘slechte’ teams zijn? En wat maakt een team goed of slecht? Hoe zorg je ervoor dat een team goed draait en hoe hou je dat vast?

Om te beginnen zou ik willen stellen dat er geen ‘slechte’ teams zijn. En we moeten het zeker niet als zodanig benoemen. Met het predicaat ‘slecht’ veroordeel je een team en de teamleden persoonlijk en verban je ze als het ware naar een ‘lagere klasse’, alsof er geen redding meer mogelijk is. De selffulfilling prophecy zal er dan voor zorgen dat het met het team nooit meer iets wordt.

Veel belangrijker is de vraag of een team succesvol is. Uit verschillende (wetenschappelijke) publicaties komt het beeld naar voren dat een aantal cruciale factoren beslissend is voor het succes – of het gebrek aan succes - van een team. Dus is het de vraag hoe je als manager zorgt dat jouw team succesvol wordt en blijft.

Wat is een team?
Een team is meer dan een willekeurige verzameling mensen, is meer dan een groep van losse individuen. Een team is een kleine groep mensen die gezamenlijk werken aan een doel of taak, waarin de teamleden zich afvragen wat hun beste bijdrage zal zijn en die zich daarvoor verantwoordelijk maken.

Het gaat kort gezegd om twee belangrijke elementen:
1. het bereiken van een gezamenlijk doel of resultaat, gekoppeld aan
2. de wil en de verantwoordelijkheid om dat doel samen te bereiken (eigenaarschap).

Uit het baanbrekende onderzoek van Belbin komt het beeld naar voren dat een aantal cruciale factoren beslissend zijn voor het succes – of het gebrek aan succes – van een team:

Hou het klein
De ideale omvang van een team is ongeveer 7 personen. Zes collega's om intensief te leren kennen is te overzien. In grotere teams kan men niet meer met ieders gebruiksaanwijzing rekening houden en krijgen andere groepsdynamische processen de overhand. Een managementteam dat flexibel en besluitvaardig moet zijn, is beter af met nóg wat minder leden namelijk vijf tot zes.

Zorg voor diversiteit
Variëteit (aan karakters) is een belangrijke voorspeller van de effectiviteit van een team. Een team vol perfectionisten klinkt ideaal. Maar dat is het niet, ontdekte Belbin. Goed functionerende teams bestaan uit mensen die elkaar aanvullen én tegenwicht bieden. Teams met bijvoorbeeld louter creatievelingen hadden de mooiste ideeën, maar kwamen nooit tot concrete uitwerking. Een goed evenwicht in het team dwingt mensen zichzelf te profileren en het beste uit zichzelf te halen, dwingt tot reflectie en een heldere doelstelling, twee andere succesfactoren voor effectief teamwork.

Verdeel de rollen goed
Er zijn verschillende rollen in een team. Allereerst is een sterke en intelligente voorzitter nodig voor goed teamwork. ‘De ideale leider is geduldig maar duidelijk, boezemt vertrouwen in en weet gebruik te maken van de talenten van de groep. Zonder het gesprek te domineren moet hij op het juiste moment de juiste beslissingen kunnen nemen.’ Naast een leider is ook een intelligent en creatief teamlid nodig, voor de broodnodige creatieve oplossingen. Bij voorkeur telt het team dan nog één persoon met een bovengemiddelde intelligentie. Deze persoon komt samen met de creatieveling en de leider tot beslissingen. De andere teamleden mogen iets minder briljant zijn. Ze kunnen bijvoorbeeld goed zijn in het vertalen van concepten in praktische werkprocedures (de ‘bedrijfsman’ volgens Belbins Teamrollen), contact onderhouden met de buitenwereld (de ‘brononderzoeker’) of de groep bij elkaar houden (de ‘groepswerker’). Als er voldoende variëteit aan karakters in het team is, is het van groot belang om de taken en verantwoordelijkheden zo toe te wijzen dat ieders functionele rol zoveel mogelijk correspondeert met zijn natuurlijke teamrol.

Stem de persoonlijkheden af op de groepstaak
“Always change a winning team”. De gewenste eigenschappen van de teamleden hangen nauw samen met de taak van het team. En die taak kan voortdurend veranderen. Dat betekent dat de teamleden zich bewust moeten zijn van het moment waarop zij hun rollen productief moeten maken, of juist aan de teugel moeten houden.

Zorg voor een heldere doelstelling
Bij een goed geformuleerd en overeengekomen doel en een verdeling van rollen weten de teamleden waar ze verantwoordelijk voor zijn en hoe ze kunnen bijdragen aan het bereiken van het doel. Daarbij in het oog houdend dat ieders karakter dat op zijn eigen manier doet. Zo zal voor de één altijd de output voorop staan, het tempo in de besluitvorming en de voortgang, een andere zal zich juist sterk willen maken voor de diepgang en de kwaliteit van besluitvorming, en voor weer een ander staan de samenhang en de eendracht centraal. Teamleden kunnen elkaar aanvullen en helpen de 'heldere doelstelling' voortdurend aan te scherpen en bij te stellen.

Houd conflicten zakelijk
Bij samenwerking ontstaan conflicten. Of conflicten gezonde of ongezonde gevolgen hebben voor de verhoudingen in het team, hangt af van hoe en wanneer zij plaatsvinden, wat er op het spel staat en vooral, hoe ze gehanteerd worden. Tijd nemen om gevoelens van spanning en onbehagen te kunnen ventileren, goede feedback over en weer en een oprecht respect voor het anders zijn van anderen, kunnen helpen om conflicten zakelijk te houden.

Blijf reflecteren
Teams die regelmatig de tijd nemen om stil te staan bij het eigen functioneren, hebben een betere planning, zijn meer gericht op de lange termijn en letten beter op de signalen uit de omgeving. Door te reflecteren, kun je leren van fouten. Reflectie is het middel om de andere variabelen voor teamsucces tot hun recht te laten komen.

Maar met de hierboven genoemde tips voor goed teamwork zijn we er nog niet. Teamontwikkeling gaat niet vanzelf. Het is mijns inziens een van de eerste verantwoordelijkheden van een leidinggevende; een bewuste activiteit om de ontwikkeling van zijn team te begeleiden. En dat betekent dat de leidinggevende moet kunnen schakelen, dat hij zich bewust is van zijn drie petten: leider, manager en coach. En daarnaast dat hij inzicht heeft in de teamontwikkelingsfasen, de behoeften in het team en dat hij daarop zijn leiderschapsgedrag kan aanpassen.

Van belang hierbij is, is dat leidinggevenden zich bewust zijn van hun eigen rol om een team succesvol te laten worden. Zorg voor heldere haalbare doelstellingen, werk aan gezamenlijkheid, maak afspraken en zorg voor goede onderlinge relaties. En dan weet ik zeker dat er heel veel nieuwe succesvolle teams bijkomen!

Bronnen:
- Meredith Belbin
- Rob Groen CMB BV
- Ken Blanchard ‘Over Leiderschap’
- Psychologie Magazine
- Marijke Lingsma (Aan de slag met teamcoaching)

Wil je weten wat jouw rol binnen je team is, hoe de rollen binnen je team verdeeld zijn of hoe je team functioneert? 
‌Neem dan contact met ons op en dan bespreken we samen welk assessment het meest van toepassing is:
 088 501 7100
 info@epahs.nl

Kom in contact met Evert Hulleman

 evert@epahs.nl
 088 501 7100
 LinkedIn

Contact

Locatie Den Helder
‌Willemsoord 29a
‌1781 AS Den Helder

Locatie Nijmegen
‌Stationsplein 26
‌6512 AB Nijmegen

T: 088 - 50 17 100
E: info@epahs.nl

Social Media

Juridisch

Meet the team

EPAHS is er om jouw organisatie te laten groeien. ‌Wij zijn hét organisatie adviesbureau die alle gebieden in balans brengt. 

Nieuwsbrief
‌‌Vacature